# مناظره فلسفی سید جمال‌الدین اسدآبادی با ارنست رنان

تاریخ: ۲۸ اردیبهشت ۱۲۶۲ | شاهنشاهی ۲۸ اردیبهشت ۲۴۴۲ | ۱۸ مه ۱۸۸۳
رده: رویداد فرعی و زمینه‌ای
موضوع: cultural

## خلاصه
انتشار جوابیه فلسفی سید جمال‌الدین در نشریه «ژورنال دِ دبا» پاریس در رد خطابه ارنست رنان؛ تبیین نقش تاریخی ادیان در خروج بشر از توحش اولیه و ابراز امیدواری به پاره شدن بندهای تعصب در جوامع اسلامی همپای غرب.

## زمینه
مناظرهٔ رنان و سید جمال در پاریس همان مردی را نشان می‌دهد که چند سال بعد از ایران رانده شد.

## ۱. خطابه سوربن
ارنست رنان در مارس ۱۸۸۳ در سوربن ناسازگاری اسلام و نژاد عرب با روح علمی را ادعا کرد. سید جمال‌الدین در پاریس جوابیه‌ای به فرانسه در ژورنال د دبا نوشت.

## ۲. دو زبان یک مرد
در پاسخ، ادیان را در خروج بشر از توحش لازم دانست و یوغ تفکر آزاد خواند و امید بست که جوامع اسلامی نیز بند را بگسلند. این زبان روشنگری پاریس با حرارت خطابه شرقی او یکی نیست.

## پیامد
شهرت اروپایی جمال همان مردی است که بعداً از ایران رانده شد و به میرزا رضا پیوست. گسترش کامل این برگ به گفتار جمال پس از خط ۱۰۰۳ نیاز دارد.

## منابع
- [khadem / ماجرای مشروطه؛ گفتار ششم] پاسخ فرانسوی سید جمال به رنان نشان داد که او در غرب با زبان خردورزی روشنگری سخن می‌گفت و در شرق با حرارت خطابه مذهبی.

## کسان
- asadabadi: نگارش و انتشار پاسخ فلسفی به ارنست رنان در دانشگاه سوربن پاریس.
صفحه: https://mashrooteh.org/ruydad/renan-jamal-debate