{"id":"hoqooq-va-vazaef-mellat-book","title":"انتشار رساله «حقوق و وظایف ملت» و بومی‌سازی آموزه آزادی، برابری، برادری","date":{"solarYear":1286,"solarMonth":3,"solarDay":1,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":5,"gregorianDay":22},"tier":"secondary","category":"cultural","summary":"انتشار کتاب بنیادین «حقوق و وظایف ملت» در تهران با شعار آزادی، برابری، برادری؛ تبیین شالوده نظری دموکراسی، حقوق طبیعی، قرارداد اجتماعی و حاکمیت ملی به زبان ساده برای توده مردم؛ و بازتعریف مفهوم «ملت» بر پایه کار مفید اجتماعی.","citations":[{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار بیست‌وهفتم","text":"رساله حقوق و وظایف ملت نمونه‌ای درخشان از ترجمه مفاهیم انقلاب فرانسه به زبان مردم کوچه و بازار بود."}],"personIds":["taqizadeh","mostashar-al-dowleh"],"personDeeds":{"taqizadeh":"ترویج مفاهیم سوسیال‌دموکراسی معتدل و حقوق مدنی عمومی در مطبوعات و محافل روشنفکری.","mostashar-al-dowleh":"تداوم جریان اندیشه حاکمیت قانون و نقد استبداد در تدوین متمم قانون اساسی."},"periodId":"mashruteh","monarchId":"mohammad-ali-shah","aliases":["کتاب حقوق و وظایف ملت","رساله حقوق و وظایف ملت ۱۲۸۶"],"context":"در گرماگرم مباحثات پیرامون متمم قانون اساسی در بهار ۱۲۸۶، رساله‌ای بدون ذکر نام مؤلف تحت عنوان «حقوق و وظایف ملت» در تهران منتشر شد. این کتاب یکی از درخشان‌ترین متون روشنفکری مشروطه بود که مفاهیم دموکراسی و قرارداد اجتماعی را به زبان ساده به میان مردم کوچه و بازار آورد.","whatHappened":[{"title":"۱. بازتعریف واژه ملت بر مبنای کار مفید اجتماعی","body":"نویسنده رساله اثر خود را با شعار انقلاب فرانسه «آزادی، برابری، برادری» آغاز کرد و مفهوم سنتی «ملت» را دگرگون ساخت:\n\n«شما که ملت هستید، آیا می‌دانید اولاً ملت چیست؟ مردمانیکه در وسط روز لاینقطع جلوی آفتاب و باد و باران مشغول زراعت هستند، کسانیکه در معادن کار می‌نمایند، آهنگران و نساجان و سربازانی که برای حفظ وطن جان بر کف دارند، و کسانی که با قلم خود ملت را تربیت می‌کنند، اینها ملت هستند. فقط معدودی از متمولین مفتخور را استثنا کنیم، باقی مردم جزء ملتند.»"},{"title":"۲. سرچشمه اقتدار سیاسی و ابطال نظریه شبانی شاهان","body":"رساله حقوق و وظایف ملت نظریه الهی بودن سلطنت را به تندی باطل اعلام کرد:\n\n«می‌گویند تو رمه گوسفندی و آنها شبان تو بوده‌اند، پشم و پوست و گوشت تو نصیب آنهاست، و اقتدار سلطنت مثل اقتدار پدر نسبت به اولاد صغیر است. ای ملت گوش به خرافات نده؛ هیچ کس وقت دنیا آمدن حق حکومت را با خود نیاورده است. سلطان و حاکم خودتان هستید؛ قدرتی که به دست حکام جاری می‌شود باید ناشی از ملت باشد. آنها فقط برای اطاعت از میل ملت انتخاب شده‌اند، نه برای فرماندهی. و هرگاه سرپیچی کنند، ملت مثل وکیل خائنی آنها را از شغل خود خلع می‌نماید.»"}],"aftermath":"این کتاب به متنی بنیادین برای قرائت جمعی در قهوه‌خانه‌ها و انجمن‌های ملی بدل شد و سواد سیاسی توده مردم را ارتقا بخشید.","chronology":[{"date":{"solarYear":1286,"solarMonth":3,"solarDay":1,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":5,"gregorianDay":22},"title":"انتشار رساله حقوق و وظایف ملت","text":"چاپ کتاب بنیادین حقوق شهروندی در دارالخلافه تهران."}]}