{"id":"fiscal-tax-reform-tuyul-abolition","title":"انقلاب مالیاتی بهارستان و قانون الغای تیول‌داری و تسعیر","date":{"solarYear":1286,"solarMonth":2,"solarDay":25,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":5,"gregorianDay":15},"tier":"primary","category":"economic","summary":"مجلس شورای ملی با هدایت کمیسیون مالیه، نظام چندصدساله تیول‌داری را ملغی و اراضی دولتی را به خزانه مسترد کرد. شیوه ستمگرانه «تسعیر کالا» (تبدیل اجباری غله دیوانی به نقد توسط حکام) باطل و نظارت بر جمع‌آوری مالیات‌ها رسماً به انجمن‌های محلی تفویض گردید.","citations":[{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار بیست‌وپنجم","text":"نمایندگان در صحن بهارستان اعلام کردند با وجود مشروطه، غیرممکن است رعیت بندگی ارباب تیول را بپذیرد و تیولات باید به دولت بازگردد."},{"sourceId":"kasravi","locus":"گفتار چهارم؛ کارهای ارجدار دارالشوری","text":"کسروی سه کار کمیسیون وثوق‌الدوله را می‌نویسد: تفاوت عمل حکمران، برانداختن تیول، و برانداختن تسعیر کهنه. نتیجه را جدا شدن مفتخواران و دیه‌داران از توده می‌داند."}],"personIds":["sani-al-dowleh","taqizadeh","mohammad-ali-person"],"personDeeds":{"sani-al-dowleh":"ریاست جلسات بررسی بودجه و هماهنگی تصویب لوایح نجات مالیه عمومی.","taqizadeh":"ارائه طرح واگذاری نظارت بر مالیات‌ها به انجمن‌های محلی به منظور کوتاه کردن دست حکام نظامی.","mohammad-ali-person":"کارشکنی یک‌ماهه در توشیح و سرانجام امضای ناگزیر قانون الغای تیول در ۲۵ اردیبهشت ۱۲۸۶."},"periodId":"mashruteh","monarchId":"mohammad-ali-shah","aliases":["لغو تیول‌داری","الغای تسعیر","قانون اصلاحات مالیاتی مجلس اول"],"context":"نظام کهن و ستمگرانه تیول‌داری و شیوه ظالمانه تسعیر غله دیوانی که فقر دهقانان و چپاول خزانه دولت را رقم زده بود.","whatHappened":[{"title":"۱. مناظرات آتشین کمیسیون مالیه و الغای تیول‌داری","body":"کمیسیون مالیه به ریاست وثوق‌الدوله طرح لغو تیول را به صحن آورد. احسن‌الدوله در مجلس اعلام کرد:\n\n«با وجود سلطنت مشروطه و آزادی ملت، غیرممکن است رعیت بندگی ارباب تیول را بپذیرد؛ تیولات باید بدون استثنا به دولت بازگردد.»\n\nمجلس تصویب کرد کلیه اراضی تیول به خزانه دولت مسترد شود، تسعیر اجباری کالا ملغی گردد و نظارت بر جمع‌آوری مالیات‌ها به انجمن‌های محلی سپرده شود. شاه در ۲۵ اردیبهشت ۱۲۸۶ قانون را توشیح کرد.\n\nکسروی در گفتار چهارم سه کار کمیسیون وثوق‌الدوله را می‌نویسد. تفاوت عمل: حکمران از مردم به کتابچهٔ خود می‌گرفت و به دولت به کتابچهٔ کهنه می‌پرداخت؛ در کرمان کتابچهٔ دولت ۴۴۰۰۰ تومان و گرفتهٔ حکمران ۱۷۰۰۰۰. تیول: مالیات دیه به‌جای مقرری نقد؛ کمیسیون تیول را برانداخت تا مالیات به صندوق آید و مقرری از صندوق پردازد. تسعیر: بهای کهنهٔ غله در حالی که بها پنج شش برابر شده بود. کسروی نتیجهٔ سیاسی را جدا شدن مفتخواران و دیه‌داران از توده می‌داند؛ همان رنجش سپس در تبریز به مجتهد پیوست."},{"title":"۲. تصویب بودجه در آبان","body":"کسروی می‌گوید کمیسیون مالی پس از شش ماه کار را تمام کرد. درآمد پیشین ۱۵ کرور، خرج ۲۱ کرور و نیم، کسری ۶.۵ کرور. از چهار راه ۸ کرور از خرج کم شد: سالانهٔ شاهزادگان (شعاع‌السلطنه ۱۱۵، ظل‌السلطان ۷۵، نایب‌السلطنه ۲۹ هزار تومان؛ کمیسیون به هر یک ۱۲ هزار)، مالیات واقعی حکمرانان، تیول، و پرداخت جنس به جای تسعیر کهنه. از دریافتی دربار ۳۸۰ هزار تومان کم شد. برای دربار یک کرور که ۳۰ هزار خود شاه. یکشنبه ۱۷ آبان مجلس براست داشت. کسروی می‌نویسد محمدعلی سپس سالانهٔ شترخانه و صندوقخانه را نپرداخت تا خرده‌کارداران را با مجلس دشمن کند."}],"aftermath":"انقلاب در مناسبات ارضی، درهم شکستن شالوده اقتصادی اشرافیت سنتی و احیای درآمدهای خزانه ملی. کسروی اصلاح تیول را کینه‌زا می‌نویسد چون مفتخوار را از توده جدا کرد.","chronology":[{"date":{"solarYear":1286,"solarMonth":2,"solarDay":25,"gregorianYear":1907,"gregorianMonth":5,"gregorianDay":15},"title":"توشیح قانون الغای تیول‌داری","text":"امضای رسمی قانون لغو تیول و ابطال تسعیر توسط محمدعلی‌شاه."}]}