# فرمان مشروطه

تاریخ: ۱۴ مرداد ۱۲۸۵ | شاهنشاهی ۱۴ مرداد ۲۴۶۵ | ۵ اوت ۱۹۰۶

## خلاصه
مظفرالدین‌شاه فرمان تشکیل مجلس شورای ملی را دستینه کرد. کسروی شادی چراغان را می‌نویسد و همان‌جا می‌گوید ساده‌دلانه قانون را چارهٔ همهٔ دردها پنداشتند.

## زمینه
شاه بیمار بود و رجال وام‌زده. فشار قم و سفارت او را به امضا رساند.

## دستینه
چهاردهم مرداد ۱۲۸۵ فرمان تشکیل مجلس شورای ملی صادر شد. ناظم‌الاسلام متن و شرایط را ثبت کرده.

## چراغان
کسروی شادی را می‌نویسد و همان‌جا می‌گوید ساده‌دلانه قانون را چارهٔ همهٔ دردها پنداشتند. این جمله کلید کتاب است.

## پیامد
مجلس باز شد. صنیع‌الدوله رئیس شد. قانون اساسی در دی همان سال، در بستر مرگ شاه، امضا شد.

## منابع
- [kasravi / فرمان مشروطه] «ایراد ما از آن است که ساده‌دلانه تنها داشتن این قانون را چارهٔ همهٔ دردها می‌شمردند.» شادی را ارج می‌نهد؛ خام‌اندیشی را نه.
- [nazem / روز صدور فرمان] ناظم‌الاسلام متن و شرایط صدور را ثبت کرده. فرمان در این روایت پایان فشار است، نه آغاز بهشت.

## کسان
- mozaffar-person: فرمان تشکیل مجلس شورای ملی را دستینه کرد.
- tabatabai: بازگشت علما و فشار منبر، زمینهٔ صدور فرمان شد.
- behbahani: فشار روحانیان تهران را تا امضای فرمان نگاه داشت.
- sani-al-dowleh: رئیس نخستین مجلسی شد که این فرمان گشود.
صفحه: https://mashrooteh.org/ruydad/farman