# استنطاق مجلس در فاجعه دختران قوچان و عزل آصف‌الدوله

تاریخ: ۶ اسفند ۱۲۸۵ | شاهنشاهی ۶ اسفند ۲۴۶۵ | ۲۵ فوریه ۱۹۰۷
رده: رویداد فرعی و زمینه‌ای
موضوع: political

## خلاصه
مجلس شورای ملی تحقیقات گسترده‌ای پیرامون فروش زنان و دختران قوچان به ترکمانان بر اثر ستم مالیاتی غلامرضا خان آصف‌الدوله به راه انداخت. وکلای ملت خواهان اختصاص بودجه برای استرداد اسرا و محاکمه جنایی مسببان شدند که به عزل حاکم خراسان انجامید.

## زمینه
در سال ۱۲۸۴ خورشیدی، غلامرضا خان آصف‌الدوله حاکم خراسان برای وصول مالیات معوقه گندم در سال ملخ‌زدگی، ۲۵۰ دختر خردسال ایل باخرز و قوچان را از خانواده‌ها ربود و به ترکمانان و بازارهای عشق‌آباد فروخت.

## ۱. استنطاق مسببان در بهارستان و خروش نمایندگان
مجلس شورای ملی پرونده را بازگشود و وکلای ملت با احضار حاکم معزول، به تحقیق پرداختند. میرزا محمود تاجر در صحن علنی فریاد زد:

«ما اسرای ملت و مملکت را از وزیر داخله می‌خواهیم؛ باید از همان پول‌هایی که حیف‌ومیل کرده‌اند بدهند و اسرا را بخرند و به وطن بازگردانند.»

مجلس بودجه‌ای برای استرداد اسرا تصویب کرد و پرونده جنایی آصف‌الدوله را به عدلیه سپرد.

## پیامد
نمایش بی‌سابقه اقتدار مجلس در دفاع از حقوق ستمدیدگان ایلیاتی و محاکمه والیان مستبد قاجار.

## منابع
- [khadem / ماجرای مشروطه؛ گفتار بیست‌وچهارم] مجلس شورای ملی با احضار مسببان فاجعه قوچان، حاکمیت ملی را در دفاع از فرودست‌ترین اقشار جامعه به نمایش گذاشت.

## کسان
- sani-al-dowleh: جمع‌بندی مطالبات نمایندگان در الزام عدلیه به استرداد اسرا و مجازات حکام متعدی.
- saad-al-dowleh: تأکید بر ریشه‌کنی ستم ساختاری حکام ولایات بر دهقانان بی‌پناه.
- ain-al-dowleh: پاسخگویی پیرامون حمایت‌های پیشین دربار از والیان خراسان.
صفحه: https://mashrooteh.org/ruydad/dokhtaran-e-quchan-inquiry