# عزل عین‌الدوله و انتصاب مشیرالدوله به صدارت عظما

تاریخ: ۷ مرداد ۱۲۸۵ | شاهنشاهی ۷ مرداد ۲۴۶۵ | ۲۹ ژوئیه ۱۹۰۶
رده: رویداد اصلی و بنیادین
موضوع: court

## خلاصه
در پی فلج شدن کامل امور کشور، تعطیلی بازار و تداوم بست‌نشینی هزاران بازاری در سفارت بریتانیا، مظفرالدین‌شاه استعفای عین‌الدوله را پذیرفت و میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نایینی را به صدارت برگزید تا راه مصالحه با ملت هموار شود.

## زمینه
فلج شدن کامل امور بازرگانی و اداری کشور، اعتصاب سراسری بازار تهران و ناتوانی قوای قزاق در سرکوب تحصن سفارت و هجرت قم.

## ۱. استعفای اجباری عین‌الدوله در ۷ مرداد ۱۲۸۵
مظفرالدین‌شاه پس از مشورت با رجال دربار دریافت که با حضور عین‌الدوله امکان مصالحه وجود ندارد. شاه استعفای صدراعظم مستبد را پذیرفت و میرزا نصرالله خان مشیرالدوله نایینی، وزیر امور خارجه خوشنام و اصلاح‌طلب را به صدارت عظما برگزید.

## ۲. آغاز مذاکرات مستقیم دولت جدید با نمایندگان ملت
مشیرالدوله بلافاصله باب گفتگو با متحصنان سفارت و علمای قم را گشود و تضمین‌های لازم را برای حفظ امنیت مهاجران و تدوین فرمان مجلس ارائه داد.

## پیامد
برکناری عین‌الدوله بزرگ‌ترین مانع اجرایی مشروطیت را از میان برداشت و صدور فرمان را تسریع نمود.

## منابع
- [kasravi / تاریخ مشروطه ایران؛ برافتادن عین‌الدوله] کسروی عزل عین‌الدوله را نخستین ثمره پایداری متحصنان و آغاز پیروزی نهضت می‌داند.

## کسان
- ain-al-dowleh: تسلیم استعفانامه به شاه پس از شکست راهبرد سرکوب و انزوای مطلق سیاسی.
- moshir-al-dowleh: پذیرش مسند صدارت عظما و آغاز مذاکرات مستقیم با بست‌نشینان و علمای قم.
- mozaffar-person: پذیرش عزل صدراعظم مستبد و امضای فرمان صدارت مشیرالدوله.
صفحه: https://mashrooteh.org/ruydad/dismissal-of-ayn-al-dowleh