{"id":"bab-declaration-1260","title":"اعلان دعوت سید علی‌محمد باب در شیراز","date":{"solarYear":1223,"solarMonth":3,"solarDay":5,"gregorianYear":1844,"gregorianMonth":5,"gregorianDay":23},"tier":"secondary","category":"religious","summary":"اظهار بابیت و خاتمیت ابواب امام دوازدهم توسط سید علی‌محمد شیرازی به ملاحسین بشرویه در ۵ خرداد ۱۲۲۳ (۵ جمادی‌الاول ۱۲۶۰ ق)، تألیف کتاب قیوم الاسماء بر وزن سوره یوسف، و تشکیل حلقه ۱۸ نفرهٔ «حروف حی».","citations":[{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار اول","text":"تقارن سال ۱۲۶۰ قمری با سپری شدن یک هزاره کامل از غیبت کبرای امام دوازدهم، زمینه روانی پرشوری برای پذیرش دعوی موعود ایجاد کرد."}],"personIds":["bab","tahereh"],"personDeeds":{"bab":"نگارش کتاب قیوم الاسماء و اعلان رسمی واسطگی امام عصر در شیراز.","tahereh":"پذیرش دعوت غیابی و عضویت به عنوان تنها زن در حلقه ۱۸ نفره حروف حی."},"periodId":"qajar-founding","monarchId":"mohammad-shah","aliases":["اظهار امر باب","آغاز دعوت بابیه","قیوم الاسماء"],"context":"سال ۱۲۶۰ قمری هزاره غیبت کبرا بود. شاگردان رشتی در جستجوی موعود بودند. سید علی‌محمد جوان تاجر شیراز، پرهیزگار و کم‌درس در فقه، دعوی باب امام غایب کرد.","whatHappened":[{"title":"۱. دیدار بشرویه و کتاب قیوم الاسماء","body":"ملاحسین بشرویه از کربلا به سوی کرمان می‌رفت تا کریم‌خان را ببیند. در شیراز با سید علی‌محمد دیدار کرد. جزئیات دیدار را داستان کرده‌اند؛ امر مسلم این است که سید خود را باب و خاتم‌الابواب امام عصر خواند، به قیاس خاتم‌الانبیا. نشانه حقانیت کتاب قیوم الاسماء بود: تفسیر سوره یوسف در قالب ۱۱۱ سوره به سبک قرآن، حتی با حروف مقطعه. باب گفت متن الهام امام است. بشرویه ایمان آورد و لقب باب‌الباب گرفت."},{"title":"۲. حروف حی و بازی ابجد","body":"هجده گرونده نخست همه شیخی بودند؛ هفده طلبه و یک زن، فاطمه زرین‌تاج برغانی. باب ایشان را حروف الحی نامید. حی در ابجد هجده است. خود را الواحد خواند. واحد و حی با هم نوزده می‌شود، به شمار حروف بسم الله الرحمن الرحیم. آیه «کل شیئ هالک الا وجهه» و حساب وجهه و کل شی نیز به نوزده و مربع آن می‌رسید. در بیان فارسی زندان ماکو را «ارض اسم باسط» نوشت چون ابجد باسط و ماه‌کو هر دو هفتاد و دو است. علوم خفیه در بابیه غلیظ‌تر از شمه‌های احسائی شد."},{"title":"۳. دعوت عام، بسطامی و بغداد","body":"ملا علی بسطامی با نسخه‌ای از قیوم الاسماء به عتبات رفت تا دعوت را به مراجع نجف و کربلا برساند. باب خود عزم حج داشت تا پس از مکه به او بپیوندد. علما نخست تحقیر کردند، سپس با رواج میان طلاب حکومت عثمانی بسطامی را به بغداد برد. قضات سنی و شاکیان شیعه بر سر ارتداد یا بدعت نزاع کردند. حاکم کار را به استانبول فرستاد. بسطامی پیش از حکم در زندان مرد. طرفدارانش از طلاب بودند نه از مراجع. باب پس از حج به شیراز بازگشت و حروف حی را به شهرهای ایران گسیل کرد. نامه دعوت به محمدشاه بی‌پاسخ ماند."}],"aftermath":"دعوت از حلقه شیخی به تبلیغ عام رسید. قتل برغانی در قزوین نقطه بی‌بازگشت سرکوب شد و باب را از اصفهان و تهران به ماکو و چهریق کشاند."}