# تصویب قانون مجازات ارتشاء و انتشار شب‌نامه‌های انقلابی

تاریخ: ۱۳ اسفند ۱۲۸۵ | شاهنشاهی ۱۳ اسفند ۲۴۶۵ | ۴ مارس ۱۹۰۷
رده: رویداد فرعی و زمینه‌ای
موضوع: political

## خلاصه
طرح ماده واحده مجازات رشوه‌خواری دیوانی به قلم تقی‌زاده در مجلس مطرح شد و مشاجره‌ای تند بر سر حدود تقنین پارلمانی در احکام شرعی درگرفت. هم‌زمان انتشار شب‌نامه‌های تند مجامع مخفی انقلابی، مداخله بی‌ضابطه درباریان و برخی مجتهدان در امور اجرایی را آماج حمله قرار داد.

## زمینه
فساد ریشه‌دار رشوه‌خواری دیوانی که تقی‌زاده را به تدوین ماده واحده منع ارتشاء در اسفند ۱۲۸۵ واداشت.

## ۱. مناقشه بر سر قانون و انتشار شب‌نامه‌های انقلابی
تقی‌زاده متن قانون مجازات راشی و مرتشی را به مجلس آورد. بهبهانی با رأی‌گیری در امور شرعی مخالفت کرد اما وکلای ترقی‌خواه بر ضرورت قانون مدون پافشاری کردند. همزمان شب‌نامه‌های تند انقلابیون تهران منتشر شد و به درباریان و مفسدان هشدار داد:

«شما که سمت وکالت و وزارت ندارید، حق مداخله در هیچ امری را ندارید؛ اگر مشروطه‌خواه راستین هستید، رشوه‌خواری و صدور احکام ناحق را موقوف دارید.»

## پیامد
تصویب قانون منع رشوه و تثبیت نظارت مدنی بر سلامت دستگاه اداری و قضایی.

## منابع
- [khadem / ماجرای مشروطه؛ گفتار بیست‌وپنجم] شب‌نامه‌های انقلابی هشدار دادند که دوران رشوه‌خواری و صدور احکام ناحق سپری شده و مجلس باید دست مفسدان را قطع کند.

## کسان
- taqizadeh: انشا و ارائه متن قانون مجازات راشی و مرتشی و اصرار بر ضرورت رأی‌گیری پارلمانی.
- behbahani: مخالفت با رأی‌گیری در امور شرعی و تشر زدن به وکلای تندرو در صحن علنی.
- tabatabai: تلاش برای تعدیل مناقشات میان جناح تندرو و بدنه روحانیت سنتی.
- malek-al-motekallemin: همکاری با شبکه‌های مخفی انقلابی در نشر بیانیه‌های ضدفساد.
صفحه: https://mashrooteh.org/ruydad/anti-bribery-law-shabnameh