{"id":"anjoman-okhovvat","title":"تأسیس انجمن اخوت توسط ظهیرالدوله","date":{"solarYear":1278,"gregorianYear":1899},"tier":"secondary","category":"cultural","summary":"تأسیس انجمن اخوت توسط علی‌خان قاجار ظهیرالدوله (صفاعلی) با تلفیق طریقت صفی‌علیشاهی نعمت‌اللهی و ساختار لژهای ماسونی؛ انتشار مجله مجموعه اخلاق و ترویج برابری طبقاتی میان شاهزادگان و اصناف بازار.","citations":[{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار پنجم","text":"انجمن اخوت با نشان کشکول و تبرزین، فرهنگ مساوات مدنی و تئاتر انتقادی را وارد حیات اجتماعی عهد مظفری کرد."}],"personIds":["zahir-al-dowleh"],"personDeeds":{"zahir-al-dowleh":"بنیان‌گذاری و ریاست عالیه انجمن اخوت با جذب ۳۰ هزار عضو تا سال ۱۳۰۳ ش."},"periodId":"mozaffari","monarchId":"mozaffar-al-din","aliases":["انجمن اخوت","اخوت صفاعلی"],"context":"علی‌خان ظهیرالدوله زاده ۱۲۴۳، داماد ناصرالدین‌شاه از ۱۲۵۹، وزیر تشریفات، مرید صفی‌علیشاه با ظاهر کت‌وشلوار و سبیل روغن‌زده. لقب درویشی‌اش صفاعلی بود.","whatHappened":[{"title":"۱. لژ غیررسمی با کشکول و تبرزین","body":"پس از مرگ صفی‌علیشاه در ۱۲۷۷، ظهیرالدوله سرسلسله شد و از مظفرالدین‌شاه مجوز انجمن اخوت گرفت. هیئت امنای معرفی‌شده به شاه صد و ده نفر بود، ابجد علی. به‌جای گونیا و پرگار دو تبرزین و کشکول آویخته مثلث ساخت و حرف صاد را بالا نهاد. عضو ورقه تمنا می‌نوشت و دو ارشد تأیید می‌کردند. مجله مجموعه اخلاق پند می‌گفت نه سیاست روز. تا ۱۳۰۳ حدود سی هزار تقاضای عضویت ثبت شد."},{"title":"۲. پانتومیم مجلس اول و غارت خانه","body":"در برنامه عمومی پیش از به توپ بستن مجلس، نمایشی اجرا شد که در منابع به خطا فانتوم نوشته‌اند و محتمل پانتومیم بوده: بازیگر به شکل محمدعلی‌شاه بر تخت، جنازه ملت بر زمین، سفیر انگلیس کلاه و سفیر روس کفش می‌برد، سپس شاه و جنازه سفرا را می‌رانند. در استبداد صغیر خانه‌اش را با آن که شوهرعمه شاه بود غارت کردند؛ خود در تهران نبود. پس از فتح تهران جشن نصرت گرفت و اعانه به مجروح و ورثه کشتگان داد."},{"title":"۳. بیانیه سال دوازدهم","body":"در ۱۲۸۹ برای سالگرد علنی شدن نوشت:\n\n«شکرت یا مولی که انجمن اخوت سال دوازدهم علنی شدن خود را به پایان رسانید... انجمن اخوت بود که صورت متکبرین را در هم شکست و صدور وقت و ابناء سلطنت عصر را با فقرا و اصناف هم‌زانو و جلیس نمود... تاریخ عالم... نشان می‌دهد که در دنیا هیچ وقت تنها قوانین و قواعد سیاسی موجب نجات و رستگاری... هیچ قومی نشده... چیزی که یک ملتی را... سرافراز نمود، همانا اخلاق و ملکات آنان بوده... امضا: صفاعلی»\n\nحکومت اشتراکی در این متن دموکراسی است نه سوسیالیسم بلشویکی که هنوز نیامده بود."}],"aftermath":"اخوت سیاست را به اخلاق و خیریه محدود کرد و با این حال در استبداد صغیر دشمن دربار شد."}