{"id":"akhtar-constitutional-editorial","title":"سرمقاله تاریخی روزنامه اختر در باب قانون اساسی","date":{"solarYear":1255,"solarMonth":1,"solarDay":4,"gregorianYear":1877,"gregorianMonth":3,"gregorianDay":24},"tier":"secondary","category":"cultural","summary":"انتشار سرمقاله «اساس مسلمانی—قانون اساسی» در روزنامه اختر استانبول پس از افتتاح مجلس مبعوثان عثمانی؛ تبیین تلازم لاینفک دو رکن «عدالت» و «حریت» و تعریف قانون اساسی به عنوان جسم و کالبد نگاهبان روح شریعت.","citations":[{"sourceId":"khadem","locus":"ماجرای مشروطه؛ گفتار سوم","text":"روزنامه اختر سه دهه پیش از انقلاب مشروطه ایران، ترمینولوژی قانون اساسی و دارالشورای ملی را وارد ادبیات جامعه کتاب‌خوان ایرانی کرد."}],"personIds":["mostashar-al-dowleh","mirza-aqa-khan-kermani"],"personDeeds":{"mostashar-al-dowleh":"بهره‌گیری از گفتمان نشریه اختر در تدوین رسائل اصلاحی.","mirza-aqa-khan-kermani":"همکاری قلمی در نشریه اختر استانبول."},"periodId":"naseri","monarchId":"naser-al-din","aliases":["سرمقاله اختر ۱۸۷۷","اساس مسلمانی قانون اساسی"],"context":"روزنامه فارسی اختر در استانبول برای دیوانی و بازرگان ایرانی خواندنی بود. شماره ۱۴ سال سوم، ۲۴ مارس ۱۸۷۷، درست پس از گشایش مجلس مبعوثان چاپ شد.","whatHappened":[{"title":"۱. عنوان اساس مسلمانی و قانون اساسی","body":"سرمقاله «اساس مسلمانی قانون اساسی» عدالت و حریت را دو رکن حیات جامعه خواند و قانون اساسی را کالبد نگاهبان روح شریعت دانست. واژگان دارالشورا و قانون اساسی سه دهه پیش از فرمان تهران وارد نثر کتاب‌خوان قاجار شد."},{"title":"۲. نقل سرمقاله","body":"«اساس مسلمانی هر نیکی و هر خیر و حق و راستی را دوست داشتن و بدان گرویدن و از اضداد آنها تبری و دوری جستن است. اساس مسلمانی عدالت است، حریت است، انسانیت است، و بطور کلی حق‌شناسی و حق‌گذاری است. ولی باید دانست که آیا این نیکی و خیر و حق و راستی و مانند آنها را بی‌ملاحظه مظهرها و فاعل آنها باید دوست داشت... سخن نیک از هر برّ و فاجری و از هر صالح و طالحی بروز تواند کرد و کار خوب و عمل صحیح از هر مومن و منکِر و عالی و دانی آشکار تواند گردید.»"}],"aftermath":"اختر قانون عثمانی را به فارسی ترجمه کرد تا تنظیمات برای نخبگان ایران قابل خواندن شود. میرزا آقاخان کرمانی نیز در همین دایره قلم زد."}